دریافت عوارض از مواد خام معدنی و پیامدهای آن بر بازار مقاطع فولادی
در نشست اخیر شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی، موضوع بازنگری در فهرست مواد خام معدنی و نحوه دریافت عوارض صادراتی، بهعنوان یکی از چالشهای اصلی بخش معدن مطرح شد. بر اساس توافق اعضای شورا، مقرر گردید که فهرست مواد خام و نیمهخام و میزان عوارض صادراتی آنها با حضور نمایندگان بخش خصوصی اصلاح شود. این تصمیم، واکنشی به مشکلات گسترده فعالان معدنی در سالهای اخیر است؛ مشکلاتی که عمدتاً ناشی از افزایش غیرکارشناسی عوارض، دریافت علیالحساب و نبود شفافیت در فرآیند قانونگذاری بوده است.
چالشهای طرح فعلی عوارض
نمایندگان بخش خصوصی در این نشست تصریح کردند که:
- عوارض صادراتی تعیینشده بسیار بالاتر از سقف قانونی (نیم درصد) است.
- تعریف «مواد خام» و «مواد نیمهخام» دارای ابهام جدی است.
- دریافت عوارض قبل از نهایی شدن فهرست قانونی، مشکلات جدی در صادرات ایجاد کرده است.
- سیاست تنبیه تولیدکنندگان اولیه، برخلاف منطق اقتصادی و مانع تولید و اشتغال است.
همچنین تأکید شد که تنها ۵ درصد عوارض دریافتی به بخش معدن بازمیگردد و این امر نشاندهنده استفاده عوارض بهعنوان منبع تأمین بودجه دولت است، نه توسعه معدن.
دیدگاه دولت و ضرورت ایجاد ثبات
وزیر اقتصاد با اشاره به اثرات منفی تغییرات ناگهانی قوانین بر محیط کسبوکار، تأکید کرد که قوانین باید پایدار، شفاف و غیرقابل تفسیر باشند تا ریسک سرمایهگذاری کاهش یابد. او همچنین نسبت به واگذاری نرخگذاری عوارض به بودجههای سالانه هشدار داد؛ زیرا این کار، نااطمینانی در بازار و احتمال ایجاد رانت و فساد را افزایش میدهد.
بر این اساس، تصمیم گرفته شد تا اصلاح فهرست مواد خام، کاهش یا حذف عوارض غیرمنطقی و بازنگری ساختاری در اجرای بند «پ» ماده ۹۹ قانون برنامه هفتم در دستور کار قرار گیرد.
تأثیر بازنگری عوارض مواد معدنی بر بازار مقاطع فولادی
بازار فولاد و بهویژه مقاطع طویل (میلگرد، تیرآهن و نبشی) رابطه مستقیم با سیاستهای معدنی دارد. بازنگری عوارض صادراتی در زنجیره معدن، آثار زیر را بر بازار فولاد دارد.
۱. کاهش قیمت مواد اولیه و بهبود جریان عرضه برای فولادسازان
اکثر فولادسازان ایران از مواد معدنی مانند سنگ آهن، کنسانتره و گندله بهعنوان خوراک اولیه خود استفاده میکنند.
کاهش یا حذف عوارض صادراتی مزایای زیر را برای فولاد سازان دارد.
- معادن انگیزه بیشتری برای تولید و عرضه پیدا می کنند.
- هزینه استخراج و تولید کاهش می یابد.
- عرضه مواد اولیه به فولادسازان افزایش پیدا می کند.
نتیجه: کاهش قیمت تمامشده فولاد و ثبات بیشتر در بازار مقاطع طویل است.
۲. افزایش صادرات مواد معدنی و احتمال کاهش عرضه داخلی (اثر دوگانه)
در صورت صفر شدن عوارض، بخشی از تولید معادن به سمت صادرات حرکت می کند. بطور جامع، بازارهای جهانی جذابتر است.
این موضوع ممکن است:
- عرضه خوراک فولادسازان داخلی را کاهش دهد،
- هزینهها را برای تولیدکنندگان شمش و محصولات نهایی بالا ببرد.
نتیجه:
اگر مدیریت نشود، قیمت شمش و بهتبع آن مقاطع فولادی رشد می کند.
۳. ثبات نهادی و کاهش ریسک، زمینهساز توسعه ظرفیت فولاد
ثبات قانون گذاری در حوزه مواد معدنی مزایای زیر را دارد.
- سرمایهگذاری در معادن افزایش می یابد.
- پروژههای نیمهتمام معدنی و فولادی فعال می شوند.
- تولید پایدار در بلندمدت افزایش پیدا می کند.
نتیجه:
در میانمدت به کاهش هزینهها و ایجاد یک روند قیمت منطقی در بازار مقاطع فولادی کمک ختم می شود.
۴. رفع فشار نقدینگی از معادن و اثر آن بر زنجیره فولاد
پرداخت عوارض سنگین بهصورت علیالحساب موجب کمبود نقدینگی در معادن می شود.
با اصلاح یا حذف این عوارض:
- مشکلات نقدینگی معادن کاهش مییابد،
- جریان تولید مواد اولیه فولاد روانتر میشود،
- ریسک توقف یا کاهش تولید مواد اولیه از بین میرود.
نتیجه:
حفظ ثبات عرضه در بازار فولاد و کاهش نوسانات قیمتی مقاطع یک روند منطقی خواهد وبد.
۵. اثر بر صادرات فولاد
در صورتی که مواد اولیه با قیمت مناسبتر تأمین شود، فولادسازان مزیت صادراتی بیشتری خواهند داشت.
این موضوع:
- افزایش صادرات فولاد
- بهبود ارزآوری
- و تقویت رقابتپذیری فولاد ایران
را به همراه دارد.
فروش اعتباری آهن
جمعبندی اثر بر بازار مقاطع فولادی
اصلاح و بازنگری در عوارض معدنی و اجرای دقیق آن مزایای زیر را برای صنایع فولادی به همراه دارد.
آثار مثبت:
✔ کاهش هزینه تولید فولاد
✔ افزایش عرضه مواد اولیه
✔ ثبات قیمتی در مقاطع
✔ تقویت صادرات فولاد
آثار منفی احتمالی (در صورت نبود کنترل):
✔ افزایش صادرات مواد خام
✔ کاهش عرضه داخلی
✔ و در نهایت رشد قیمت شمش و مقاطع
در نتیجه، سیاست مطلوب آن است که عوارض حذف شود. اما در کنار آن مکانیسم عرضه داخلی (مثلاً از طریق بورس یا سهمیه داخلی) تقویت گردد. تا ریسک کمبود خوراک برای فولادسازان از بین برود.
قیمت میلگرد سایز 16 امروز
| عنوان | قیمت | تاریخ بروزرسانی | نمودار قیمت |
|---|---|---|---|
| میلگرد آجدار سایز 16 بافق یزد A4 | تماس بگیرید | 8 آذر 1404 | |
| میلگرد آجدار سایز 16 کویر - 9 متری - A3 | تماس بگیرید | 8 آبان 1404 | |
| میلگرد آجدار سایز 16 آریان فولاد | 42,100 تومان | 8 آذر 1404 | |
| میلگرد آجدار سایز 16 ذوب آهن کرمان | تماس بگیرید | 8 آذر 1404 | |
| میلگرد آجدار سایز 16 کاوه اروند | 38,500 تومان | 12 آبان 1404 |



